G-TEST: Ogólny Test Odporności Informacyjnej

1. Nagłówek wzbudza silne emocje (szok, oburzenie, strach). Co robisz jako pierwsze?

Reaguję zgodnie z emocją (np. komentarz, udostępnienie).
Sprawdzam, jak reagują inni (komentarze, znajomi, grupa).
Zastanawiam się, czy emocje nie są tu narzędziem perswazji.
Sprawdzam datę, źródło, kontekst i pełną treść.

2. Ktoś mówi: „Eksperci są zgodni — to prawda”. Jak reagujesz?

Zwracam uwagę na to, kim są eksperci i na ich autorytet.
Jeśli przekaz pasuje do moich emocji, mam tendencję go akceptować.
Chcę zobaczyć konkretne dane, badania lub raporty.
Zastanawiam się, czy nie pominięto opinii mniejszości lub krytyków.

3. W dyskusji ktoś przedstawia bardzo pewną siebie teorię.

Pewność siebie tej osoby wpływa na to, jak odbieram jej przekaz.
Spójna, dobrze opowiedziana narracja jest dla mnie przekonująca.
Skupiam się przede wszystkim na argumentach, nie na stylu mówienia.
Zastanawiam się, jakie informacje mogą być pominięte.

4. Trafiasz na wideo bez źródeł i opisu kontekstu.

Skupiam się na obrazie i emocjach, które wywołuje.
Popularność (wyświetlenia, udostępnienia) wpływa na mój odbiór.
Brak kontekstu wzbudza moje wątpliwości – szukam źródła.
Analizuję, czy nie ma tu montażu lub innych technik manipulacji.

5. Słyszysz: „Jeśli w to nie wierzysz, jesteś naiwny”.

Zwracam uwagę na presję grupową lub ocenę innych.
Taki komunikat wywołuje we mnie silną emocję (np. złość, wstyd).
Traktuję to jako nielogiczną technikę wywierania wpływu.
Odbieram to jako sygnał, że brakuje rzeczowych danych.

6. Artykuł pokazuje tylko fragment danych na dany temat.

Łatwiej akceptuję treść, jeśli potwierdza moje wcześniejsze przekonania.
Często reaguję podobnie jak większość komentujących lub znajomych.
Zauważam selekcję danych i brak szerszego kontekstu.
Analizuję argumentację i szukam brakujących elementów rozumowania.

7. Widzisz statystykę przedstawioną w atrakcyjnej, emocjonalnej grafice.

Forma graficzna i emocjonalny przekaz silnie wpływają na mój odbiór.
Ważne jest dla mnie, kto to udostępnia (np. znana osoba, organizacja).
Sprawdzam metodologię, skalę wykresu i sposób liczenia.
Zastanawiam się, jakie dane nie zostały pokazane.

8. Czytasz zdanie: „Nikt Ci tego oficjalnie nie powie, ale…”

Tego typu „sekretne” komunikaty łatwo przyciągają moją uwagę.
Jeśli wiele osób to powtarza, wydaje mi się to bardziej wiarygodne.
Rozpoznaję w tym typową technikę wpływu.
Brak transparentności traktuję jako sygnał ostrożności.

9. Dostajesz łańcuszkową wiadomość „udostępnij wszystkim, to bardzo ważne!”.

Treść i ton wiadomości wywołują emocję, która wpływa na moją reakcję.
Patrzę, ilu znajomych już to przesłało dalej.
Zastanawiam się, czy argumenty w tej wiadomości mają sens.
Sprawdzam, skąd pochodzi informacja i czy istnieje pierwotne źródło.

10. Influencer przedstawia „kontrowersyjną prawdę”, sprzeczną z oficjalnymi danymi.

Reaguję głównie na sposób opowiadania historii i emocje.
Znajomość i popularność influencera zwiększa dla mnie wiarygodność przekazu.
Porównuję jego argumenty z danymi i innymi źródłami.
Sprawdzam, jakich źródeł używa i czy są one niezależne.

11. Trafiasz na długi artykuł, który jest sprzeczny z Twoimi poglądami.

Szybko czuję złość lub opór i odkładam tekst.
Sprawdzam, jak na ten temat wypowiada się „moja” grupa/środowisko.
Czytam uważnie argumenty, nawet jeśli się z nimi nie zgadzam.
Sprawdzam, czy artykuł opiera się na aktualnych danych i źródłach.

12. Dwa źródła podają sprzeczne informacje o tym samym wydarzeniu.

Skłaniam się ku temu, które bardziej „czuję” jako wiarygodne.
Częściej wierzę temu, które jest bardziej popularne lub częściej udostępniane.
Porównuję argumenty i sposób przedstawiania faktów w obu źródłach.
Sprawdzam dodatkowe, niezależne źródła i chronologię zdarzeń.

13. Widzisz screen z rzekomym sondażem opinii publicznej.

Wynik sondażu wywołuje we mnie emocję (np. lęk, satysfakcję).
Patrzę, kto ten screen udostępnia i jak reagują inni.
Zastanawiam się nad pytaniem w sondażu i logiką jego interpretacji.
Sprawdzam, czy da się dotrzeć do oryginalnego badania lub pełnego raportu.

14. Czytasz poruszającą historię osoby, która rzekomo „dzięki temu odkryła prawdę”.

Silnie przeżywam tę historię, łatwo się z nią utożsamiam.
Liczy się dla mnie to, ile osób w komentarzach ma podobne doświadczenia.
Oddzielam historię jednostkową od wniosków ogólnych i sprawdzam argumenty.
Zastanawiam się, czy historia nie jest elementem szerszej kampanii lub narracji.

15. Otrzymujesz powiadomienie „pilne: ważna wiadomość” z aplikacji informacyjnej.

Najpierw reaguję emocjonalnie na treść alertu.
Sprawdzam, jak na to reagują inni (media społecznościowe, grupy).
Czytam dokładnie treść i szukam konkretnych danych.
Sprawdzam, czy inne, niezależne źródła potwierdzają ten alert.

16. Znajomy mówi, że ma „wewnętrzne informacje” na ważny temat.

Sama idea „wewnętrznych informacji” wzbudza moje zainteresowanie.
Wiarygodność znajomego i jego pozycja społeczna ma dla mnie duże znaczenie.
Pytam o konkrety i proszę o wyjaśnienie, skąd takie wnioski.
Traktuję to jako informację niezweryfikowaną, dopóki nie znajdę niezależnych źródeł.